Month: April 2025
Передышка. Часть 1.
От деревни до ближнего леса дорога шла через широкое поле. Идёшь по нему в летний день – солнце печёт, жара. Но как раз на половине пути, у самой дороги, росла берёза…
Кто бы из леса в деревню или обратно ни шёл, обязательно сядет и отдохнёт в прохладной тени под старым деревом. Кругом всё поле даже блестит от солнца, а под густой берёзой всегда прохладно. Над головой зелёные листья шумят, будто зовут присесть и передохнуть немножко. Вот и прозвали эту берёзу „Передышкой”.
Ранней весной, только пригреет солнце, а Передышка уже зазеленела, стоит среди поля нарядная, усыпанная молодыми листочками. А осенью Передышка становится вся жёлтая. Подует ветер, и полетят с дерева золотые листья. Целые стаи перелётных птиц садились передохнуть на берёзу. Но вот однажды осенью собрали ребята в лесу сухие ветки и возвращались домой. Дошли они до берёзки и присели отдохнуть. Посидели немного, а потом кто-то из них предложил:
– Давайте костёр разожжём, погреемся и картошку испечём.
Сказано – сделано. Наломали сухих веток, стали их зажигать, а они не горят. Ветром огонь задувает.
– Постойте! – кричит один из мальчиков. – Тащите-ка ветки к берёзе. Она наш костёр от ветра закроет.
С тех пор стали ребята между корнями берёзы костёр разводить, картошку печь. Огонь разжигать было очень удобно: надерут коры с той же берёзы, она хорошо горит, в один миг костёр разгорается. Всю кору внизу с дерева ободрали. А между корнями получилась
большая чёрная дыра – настоящая печь.
печь (испечь) картошку – կարտոֆիլ խորովել кора – կեղև
зажигать (зажечь) костёр – խարույկ վառել
Ответьте на вопросы.
1. Почему под старой берёзой часто садились отдыхать люди?
2. Как выглядела берёза весной и осенью?
3. Почему разводить костёр под деревом было очень удобно?
4. Как вы думаете, можно ли разводить огонь под деревом?
5. Что бы вы сказали ребятам, которые разжигают костёр между корнями дерева?
2.Составьте словосочетания по образцу с данными словами.
Образец: берёза – большая зелёная берёза.
Весна, ветка, картошка, кора, дыра.
3.Прочитайте предложения. Задайте вопросы к выделенным словам.
Образец: (кто?) Мальчик развёл костёр. – Мальчик (что сделал?)
развёл костёр.
1. У самой дороги росла берёза. 2. Родник поил людей свежей водой.
3. Озеро блестело на солнце.
4. Допишите окончания.
1. Зимой птицы улетел.. в тёплые края. 2. Весной зацвел.. деревья в саду. 3. Мальчики развел.. костёр. 4. Вода из родника восстанавливал.. силы. 5. Люди придумал.. собирать дождевую воду в железные баки. 6. Старики рассказывал.. о волшебном источнике.
Домашнее задание:
Текст «Передышка» ч.1 читать, рассказывать
Բարդ նախադասություն
348. Ա և Բ խմբերի նախադասությունները համեմատի՛ր: Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ քանի՞ ստորոգյալ կա, ընդգծի՛ր։
Ա. Հին ժամանակներում առագաստանավը շատ կարևոր փոխադրամիջոց էր համարվում:
1862 թվականին առագաստանավերով մրցելու կանոններ մշակվեցին:
Նրան շատ է հետաքրքրում առագաստանավային սպորտը:
Արդեն տասնվեցերորդ դարում գեղասահքի սիրահարներ կային Հոլանդիայում:
Բ. Հին ժամանակներում առագաստանավը շատ կարևոր փոխադրամիջոց էր համարվում, իսկ այսօր նա միայն սպորտում է գործածվում:
1862 թվականին առագաստանավերով մրցելու կանոններ մշակվեցին, իսկ դրանից առաջ մրցող մարզիկներն ուղղակի պայմանավորվում էին:
Նրան շատ է հետաքրքրում առագաստանավային սպորտը, որը հրապուրում է ծովի, երկնքի ու համարձակության բոլոր սիրահարներին:
Արդեն տասնվեցերորդ դարում գեղասահքի սիրահարներ կային Հոլանդիայում, որտեղ մշակվել է այսօրվա գեղասահքի տեխնիկան:
349. Նախադասություններն ավարտի՛ր: Առաջադրանքը հնարավո՞ր է կատարել՝ առանց ստորոգյալ ավելացնելու:
Աքլորներն իրար բզկտում էին, որովհետև ….
Սարսափելի փոթորկից նավը շուռ կգար, եթե ..
Փողոցում երեխաներից բացի մարդ չկար, ուրեմն ……
Փողոցում երեխաներից բացի մարդ չկար, իսկ ……
Քանդակագործը գիշեր ու զօր աշխատում էր, երբ …..
Լավ եղանակին այնտեղ էի տանում շնիկիս, որ ………
350. Ա ևԲ խմբերի նախադասությունները համեմատի՛ր: Ի՞նչ տարբերություն կա:
Ա. Քամին կամակոր տարերք է: Մարդիկ նրա էներգիան էլ են օգտագործում:
Բնության քանդակագործներից մեկն էլ քամին է: Նա անդուլ աշխատում է փոխել Երկրի դեմքը:
Այնտեղ չոր ու մերկ հող կա: Քամին փոշու զանգվածներ է օդ հանում:
Բ. Քամին կամակոր տարերք է, բայց մարդիկ նրա էներգիան էլ են օգտագործում:
Բնության քանդակագործներից մեկն էլ քամին է, որը անդուլ աշխատում է փոխել Երկրի դեմքը:
Քամին փոշու զանգվածներ է օդ հանում այնտեղ, որտեղ չոր ու մերկ հող կա:
351. Ինքդ անուններ գտի՛ր և տրված նախադասությունը լրացրո՛ւ:
Նախորդ վարժության Ա խմբում … նախադասություններ են, որովհետև …: Բ խմբում … նախադասություններ են, որովհետև ….:
352. Նախադասություններն ավարտի՛ր: Գտի՛ր ստացված նախադասությունների արտահայտած մտքերի տարբերության պատճառը:
Նա ամեն առավոտ վազում է, որ ….:
Նա ամեն առավոտ վազում է, որպեսզի ….:
Նա ամեն առավոտ վազում է, չնայած ….:
Նա ամեն առավոտ վազում է, իսկ …..:
Նա ամեն առավոտ չի վազում, այլ ….:
353. Նախադասություններն ավարտի՛ր: Ինչո՞վ են տարբերվում ավարտները:
Մի մարդ շուկայից ոչ թե ձեռնասուն կաքավ գնեց, այլ ……
Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, որպեսզի …..
Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, որովհետև ……
Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, որը …..
Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, որին ……
Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, երբ ……
Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, թեև ….
354. Երկրորդ նախադասությունը փակագծում գրված բառով միացրո՛ւ առաջինին (ընդգծված բառերը հանի՛ր): Ի՞նչ նախադասություններ ստացվեցին:
Օրինակ՝
Մի հրաշալի հեքիաթ եմ հիշում: Դա տատս էր պատմում: (որ) — Մի հրաշալի հեքիաթ եմ հիշում, որ տատս էր պատմում:
Դաշտերից մի լուր եկավ: Շեկոն ու Մարալն իրար փշրում են: (որ)
Ոչխարի խոնավ բրդի հոտը խաբկանք էր: Սարերը մնացել էին հեռվում: (որովհետև)
Նա ստիպված առժամանակ ընդհատեց ճանապարհորդությունն ու փնտրտուքը: Գրեթե սպառվել էին սուղ միջոցները: (քանի որ)
Մի օր գործից տուն դարձավ ու ի՜նչ տեսավ: Տունը կողոպտել էին:(որ)
Մի դեռատի պատանի արագ գալիս է Գետառի կողմից: Նա ձեռքին ծաղիկների փունջ ունի: (որը)
355. Նախադասությունները տրված բառերով միացրո՛ւ և ստացի՛ր բարդ նախադասություններ:
ա) Այնքան … որ, բ) և:
Թագավորի ձայնը նվազում է: Պալատականները նրան չեն կարողանում լսել:
356. Նախադասությունները տրված բառերով միացրո՛ւ և ստացի՛ր բարդ նախադասություններ:
ա) Եվ, բ) իսկ, գ) երբ:
Ահռելի որոտից պայթում էր երկինքը: Ջուրը հազարավոր դույլերով թափվում էր ներքև:
357. Նոր նախադասություններ ստացի՛ր՝ տրված բարդ նախադասության ընդգծված մասը հանելով: Ինչպիսի՞ նախադասություններ ստացվեցին:
Մարդը վաղուց երազում է ստանալ մի դեղ, որը կպայքարի ցանկացած հիվանդության դեմ:
Հեքիաթներում հանդիպե՞լ ես կախարդական ջրի, որը մահացողներին փրկում ու առողջացնում է:
Այսօրվա Երկիրը շատ է տարբերվում նրանից, որը մարդկությունն իր կյանքի արշալույսին է տեսել:
Մարդիկ ավերում են Երկիրը՝ առանց մտածելու սերունդների մասին, որոնք գալու են իրենցից հետո:
Պատմության դասագրքերում ոչինչ չկա ամբողջ աշխարհն ընդգրկած այն պատերազմի մասին, որ մարդիկ վարում են բնության դեմ:
358. Տրված բարդ նախադասությունների ընդգծված ստորոգյալները հանի՛ր: Ո՞ր բառերը դուրս կգան դրանց հետ (ինչպիսի՞ նախադասություններ կստացվեն):
Կերակրի աղը սննդամթերք է, որը բնությունը պատրաստի է տալիս:
Աղի հանույթի գլխավոր աղբյուրը ծովն է, սակայն աղ շատ կա նաև աղի լճերում:
Այնտեղ մարդիկ սնունդն անալի են ուտում, որովհետև աղը թանկարժեք ուտելիք է համարվում:
Կենտրոնական Աֆրիկայով ճանապարհորդողները պատմել են. որ բազմաթիվ ցեղեր մի բաժակ աղի դիմաց նույնքան ոսկի էին տալիս:
Աղը միշտ էլ այնքան կարևոր սննդամթերք է համարվել, որ հատուկ վերաբերմունք արտահայտելիս հյուրերին աղ ու հացով են դիմավորել:
Եթե ուզում ես մարդուն լավ ճանաչել, պիտի հետը մի փութ աղ ուտես:
Մի փութր շատ է թվում, բայց երկու հոգով այդքան աղը կուտեն մի տարուց մի քիչ ավելի ժամանակում:
359. Նոր նախադասություններ ստացի՛ր՝ տրված բարդ նախադասության ընդգծված ստորոգյալը հանելով: Ինչպիսի՞ նախադասություններ ստացվեցին:
Պատմության մեջ մարդիկ միայն մշակել են բնության ստեղծած նյութերը՝ քարը, մետաղները, կաշին և այլն, և դրանք օգտագործել են իրենց կարիքների համար:
Գիտնականները փորձեցին արհեստական եղանակով ստեղծել նյութեր, որ բնությունը չի կարողացել ստեղծել:
Հնարավո՞ր է ստանալ արհեստական նյութեր, որոնց նմանը բնության մեջ բոլորովին չկա:
Սախալին կղզու վրա սովորական բույսերն անգամ հսկա են դառնում և զարմանալի, անսովոր մեծ ու հյութալի պտուղներ են տալիս:
Այնտեղ համարյա երբեք փոթորիկ չի լինում, իսկ հողը աշխարհի ոչ մի անկյունի հողին նման չէ:
Կաղամբի գլուխներից մի քանիսն այնքան մեծ են, որ դրանք տակառների նման գլորելով են տանում:
Հիշի՛ր
Նախադասությունը լինում է պարզ և բարդ: Պարզ է միայն մեկ ստորոգում (ստորոգյալ) ունեցող նախադասությունը: Բարդ է մեկից ավելի ստորոգում (ստորոգյալ) ունեցող նախադասությունը: Բարդ նախադասության կազմի մեջ մտնող նախադասությունները սովորաբար կապվում են շաղկապներով (և, իսկ, որ, թե և այլն) և տրոհվում են ստորակետով:
Գունային խաղեր (մաս 2)
1․Պարկում կա 3 կանաչ, 6 դեղին և 12 կարմիր գնդակ։ Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ գնդակ պետք է հանել պարկից համոզված լինելու համար, որ
ա) դրանցից գոնե մեկը դեղին է։
3+12=15
15+1=16
բ)դրանցից գոնե մեկը կանաչ է։
6+12=18
18+1=19
գ)դրանցից գոնե մեկը կարմիր է։
3+6=9
9+1=10
դ)դրանց մեջ կլինեն բոլոր գույնի գնդակներից։
12+6=18
18+1=19
ե)նրանցից երկուսը հատկապես լինեն տարբեր գույնի։
12+1=13
զ) հանած գնդակների մեջ կունենանք գոնե երկու միագույն գնդակ։
3+1=4
2. Տուփում կա 7 կանաչ, 2 վարդագույն և 10 կարմիր մատիտ։ Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ մատիտ պետք է հանել տուփից համոզված լինելու համար, որ
ա)դրանցից գոնե մեկը վարդագույն է։
10+7=17
17+1=18
բ)դրանցից գոնե մեկը կանաչ է։
10+2=12
12+1=13
գ)դրանցից գոնե մեկը կարմիր է։
7+2=9
9+1=10
դ)դրանց մեջ կլինեն բոլոր գույնի մատիտներից։
10+7=17
17+1=18
ե)նրանցից երկուսը հատկապես լինեն տարբեր գույնի։
10+1=11
զ) հանած մատիտների մեջ կունենանք գոնե երկու միագույն մատիտ։
3+1=4
3․Պարկում կա 2 կանաչ, 4 կարմիր և 7 սպիտակ գնդակ։ Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ գնդակ պետք է հանել պարկից համոզված լինելու համար, որ դրանց մեջ կլինեն 3 տարբեր գույնի գնդակ։
7+4=11
11+1=12
4․ Պայուսակում կա 4 վարդագույն, 6 դեղին և 3 շականակագույն մատիտ։ Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ մատիտ պետք է հանել պայուսակից համոզված լինելու համար, որ դրանցից գոնե 1-ը դեղին է։
4+3=7
7+1=8
5․ Պայուսակում կա 3 կանաչ, 5 դեղին և 15 կարմիր գնդիկ։ Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ գնդիկ պետք է հանել համոզված լինելու համար, որ դրանցից գոնե 1-ը կանաչ է։
15+5=20
20+1=21
6.Տուփում կան 18 կապույտ, 7 կանաչ և 16 դեղին փոքրիկ գնդիկ։ Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ գնդիկ պետք է հանել տուփից համոզված լինելու համար, որ դրանցից գոնե մեկը կապույտ է։
16+7=23
23+1=24
7.Տուփում կա 7 սև, 5 դեղին և 4 կարմիր մատիտ։ Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ մատիտ պետք է հանել տուփից համոզված լինելու համար, որ դրանցից գոնե մեկը դեղին է։
7+4=11
11+1=12
8.Տուփում կա 3 նարնջագույն և 4 կարմիր մատիտ։ Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ մատիտ պետք է հանել տուփից համոզված լինելու համար, որ դրանցից գոնե մեկը նարնջագույն է։
4+1=5
9.Տուփում կա 10 երկնագույն և 5 սև մատիտ։ Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ մատիտ պետք է հանել տուփից համոզված լինելու համար, որ դրանցից գոնե մեկը երկնագույն է։
5+1=6
10․ Սիրելի սովորողներ, այժմ կազմեք նմանատիպ խնդիրներ։
1․Տուփում կա 6 կանաչ, 7 դեղին և 15 կարմիր ծաղիկ։ Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ ծաղիկ պետք է հանել տուփից համոզված լինելու համար, որ
ա) դրանցից գոնե մեկը դեղին է։
15+6=11
11+1=12
բ)դրանցից գոնե մեկը կանաչ է։
15+7=12
12+1=13
գ)դրանցից գոնե մեկը կարմիր է։
6+7=12
12+1=13
դ)դրանց մեջ կլինեն բոլոր գույնի ծաղիկներ։
15+7=12
12+1=13
ե)նրանցից երկուսը հատկապես լինեն տարբեր գույնի։
15+7=12
12+1=13
զ) հանած գնդակների մեջ կունենանք գոնե երկու միագույն գնդակ։
3+1=4
ՀՈՂԸ ԵՎ ԿԵՆԴԱՆԻ ՕՐԳԱՆԻԶՄՆԵՐԸ
Հողի մասին խոսելիս կամ դրա հետ աշխատելիս շատ բան է անհրաժեշտ իմանալ: Իհարկե, բոլորս լավ գիտենք, որ բույսերի մեծ մասն աճում է հողում: Այստեղ հանդիպում են նաև շատ կենդանիներ: Հողում մեծաքանակ են տարբեր բակտերիաները և սնկերը: Իսկ ի՞նչ է հողը, ի՞նչ բաղադրություն ունի:
Հողը երկրագնդի մակերևույթի վերին բերրի շերտն է:
Հողում մոտ 50-60 սանտիմետր խորությամբ մի փոքր փոս փորելիս կարելի է նկատել հողի տարբեր շերտեր: Վերին շերտը մուգ գույնի է: Այստեղ են բույսերի արմատները: Հողի այս շերտը պարունակում է նաև տարբեր բույսերի և կենդանիների մնացորդներ: Այդ մնացորդները բակտերիաների և սնկերի օգնությամբ քայքայվում են, առաջանում է օրգանական նյութերով հարուստ հումուս, որր հողին հաղորդում է մուգ գույն: Հողի ավելի խոր շերտերը բաց գույնի են, այստեղ քիչ է հումուսը:
Կարելի է ասել, որ հողը ոչ միայն բույսերի և այլ կենդանի օրգանիզմների ապրելու միջավայր է, այլ նաև՝ կենդանի օրգանիզմների կենսագործունեության արդյունք: Հումուսի պարունակությամբ հողերը շատ տարբեր են: Հումուսով հարուստ է սևահողը, որտեղ լավ են աճում բույսերը: Հումուսի պակասի դեպքում բույսերն զգում են սննդի պակաս: Հողի բերրիության և բույսերի աճի ապահովման համար օգտագործում են պարարտանյութեր: Պարարտանյութերը պարունակում են տարբեր նյութեր և լրացուցիչ սնունդ են բույսի համար:
Բույսերի աճի համար անհրաժեշտ են նաև ջուր, թթվածին և այլ նյութեր: Ջրի պարունակությունը հողում փոփոխական է: Երբ անձրևները սակավ են, անհրաժեշտ է արհեստական ոռոգում, որի համար օգտագործում են լճերի, գետերի, ջրամբարների, ջրանցքների ջրերը: Իսկ թթվածնով հարստացնելու համար հողը փխրեցնում են:
Հարցեր և առաջադրանքներ
- Ի՞նչ կենդանի օրգանիզմներ են հանդիպում հողում:
Մանրե, խլուրդ և որդ։ - Ի՞նչ է հողը, իսկ հումո՞ւսը:
Հողը երկրագնդի մակերևույթի վերին բերրի շերտն է, իսկ հումուսը դա հողի օրգանական, սովորաբար մուգ գունավորված մասը։ - Ինչո՞ւ է հողի վերին շերտը մուգ գույնի:
Այդ մնացորդները բակտերիաների և սնկերի օգնությամբ քայքայվում են, առաջանում է օրգանական նյութերով հարուստ հումուս, որր հողին հաղորդում է մուգ գույն: - Ի՞նչ նյութեր են պարունակվում հողում:
- Ի՞նչ են պարարտանյութերը:
- Ի՞նչ նպատակով են իրականացնում հողի արհեստական ոռոգումը, փխրեցումը:
ENGLISH LANGUAGE REVIEW EXERCISES /Exit 5/
Noun: Singular and Plurals
Exercise 1: Regular Plurals Write the plural form of these nouns:
- book – books
- pen – pens
- cat – cats
- desk – desks
- bag – bags
- window – windows
- door – doors
- chair – chairs
- house – houses
- flower – flowers
Exercise 2: Special Plurals Write the plural form of these nouns:
- child – children
- man – men
- tooth – teeth
- foot – feet
- mouse – mice
- fish – fish
- woman – woman
- sheep – sheep
- goose – geese
- person – people
Exercise 3: Plurals with -s, -es, -ies․ Write the plural form of these nouns:
- box – boxes
- baby – babies
- city – cities
- watch – watches
- glass – glasses
- tomato – tomatoes
- bus – buses
- toy – toys
- butterfly – butterflies
- potato – potatoes
These/Those
Exercise 1: Fill in the blanks Choose “these” or “those”:
- These books are on my desk. (near)
- Those flowers are in the garden. (far)
- I like these shoes. (pointing to shoes nearby)
- Can you see those birds in the sky? (far)
- These apples are fresh. (near)
- Those mountains are very high. (far)
- Look at these pictures on the wall. (near)
- Those stars are bright tonight. (far)
Exercise 2: This/That/These/Those Choose the correct word (this, that, these, those):
- This is my book. (one book near)
- Those are my friends. (group of peoapple looks delicious. (one apple far)
- That toys belong to me. (toys near)
- These is my teacher. (person near)
- Those houses are very old. (houses far)
There is/There are
Exercise 1: Complete the sentences․ Choose “There is” or “There are”:
- There is a cat in the garden.
- There are three books on the table.
- There are many stars in the sky.
- There is some milk in the fridge.
- There is a teacher in the classroom.
- There are two windows in my room.
- There is some water in the bottle.
- There are five children playing in the park.
Pronouns
Exercise 1: Subject pronouns․ Replace the underlined words with the correct subject pronoun (I, you, he, she, it, we, they):
- John is my friend. He is very kind.
- The cat is black. It is sleeping.
- Mary and I are students. We study English.
- The books are on the table. They are new.
- My mother is a doctor. She works in a hospital.
- My brother and sister are at school. They are in class.
- The ball is red. It is big.
Exercise 2: Object pronouns ․Replace the underlined words with the correct object pronoun (me, you, him, her, it, us, them):
- I gave the book to John. I gave him the book.
- She likes to play with the cat. She likes to play with It.
- The teacher teaches the students. The teacher teaches them.
- My mother gave a present to my sister and me. My mother gave as a present.
- The boy is looking at the birds. The boy is looking at them.
Exercise 3: Possessive adjectives Fill in the blanks with the correct possessive adjective (my, your, his, her, its, our, their):
- I have a dog. my dog is black.
- You have a cat. your cat is white.
- He has a book. his book is new.
- She has a bag. her bag is blue.
- The tree has leaves. its leaves are green.
- We have a house. our house is big.
- They have bicycles. Their bicycles are red.
To Have
Exercise 1: Complete with “have” or “has” Fill in the blanks with “have” or “has”:
- I have a new toy.
- You have blue eyes.
- He has three books.
- She has a nice dress.
- It has long fur.
- We have a big house.
- They have many friends.
- The cat has sharp claws.
- The children have new shoes.
- My friend has a bicycle.
Exercise 2: Make negative sentences Change these sentences to negative:
- I have a dog. I have a not a dog
- She has long hair. She has not a long hair
- They have bicycles. They have not bicycles
- We have homework. We have not homwork
- He has a computer. He has not a computer
Exercise 3: Make questions Change these sentences to questions and give short answers:
- You have a pet. Question: Have you a pet Answer: Yes, I have
- She has a sister. Question: Has she a sister Answer: No, she has not
- They have new shoes. Question: have they new shoes Answer: Yes, I have
- He has a bicycle. Question: has he a bicycle Answer: No, he has not
Can
Exercise 1: Complete the sentences Write what these people can or cannot do:
- I can (swim) very well.
- She can (play) the piano.
- They can not (not speak) French.
- He can not (not ride) a bicycle.
- We can (sing) English songs.
- The baby can (not walk) yet.
- My grandfather can (drive) a car.
- Birds can (fly) in the sky.
Exercise 2: Questions with “can” Make questions and give short answers:
- you / swim? Question: can you swim? Answer: Yes, I can swim
- she / dance? Question: Can she dance? Answer: No, she can not dance
- they / speak English? Question: Can they speak English? Answer: Yes, they can
- he / cook? Question: Can he cook? Answer: No, he can not cook
To Be
Exercise 1: Complete with “am,” “is,” or “are” Fill in the blanks:
- I am a student.
- You are my friend.
- He is a teacher.
- She is a doctor.
- It are a cat.
- We are in the classroom.
- They is at school.
- The book are on the table.
- The children are happy.
- My name is John.
Exercise 2: Make negative sentences Change these sentences to negative:
- I am tall. I am not tall.
- She is a teacher. She is not teacher.
- They are at home. They are not at home.
- We are hungry. We are not hungry.
- The cat is black. The cat not black.
Exercise 3: Make questions Change these sentences to questions and give short answers:
- You are happy. Question: You are happy? Answer: Yes, I am
- She is a student. Question: Is she a studen? Answer: No, she is not
- They are at school. Question: Are they at school? Answer: Yes, they are
- It is cold today. Question: Is it cold today? Answer: No, it is not.
Present Continuous
Exercise 1: Complete with the present continuous form Fill in the blanks with the present continuous form of the verbs:
- I am read (read) a book now.
- She is playing (play) football.
- They are watching (watch) TV.
- We are studying (study) English.
- He is writing (write) a letter.
- The cat is sleeping (sleep) on the sofa.
- The birds are flying (fly) in the sky.
- You are doing (do) your homework.
Present Simple
Exercise 1: Complete with the present simple form Fill in the blanks with the present simple form of the verbs:
- I like (like) chocolate.
- She goes (go) to school every day.
- They play (play) football on Saturdays.
- He wathches (watch) TV in the evening.
- We eat (eat) breakfast at 8 o’clock.
- The dog sleeps (sleep) in the garden.
- You do (do) your homework after school.
- The sun rises (rise) in the east.
Exercise 2: Third person singular Change these sentences to the third person singular (he/she/it):
- I play tennis. → He plays
- We go to school. → She goes
- You read books. → He reads
- They walk to the park. → She walks
- I write letters. → He wries
Exercise 3: Negative sentences Change these sentences to negative:
- I play tennis. I do not play tennis.
- She likes coffee. She does not likes coffee.
- They walk to school. They do not walk to school.
- He reads books. He does not reads books.
- We eat fish. We do not eat fish.
Exercise 4: Questions Change these sentences to questions:
- You live in London. Do you live in London?
- They speak English. Do they speak English?
- She works in a hospital. Do she works in a hospital?
- He has breakfast at 7 AM. Do he has breakfast at 7 AM?
- We go to the park on Sundays. Do we go to the park on Sundays?
Exercise 5: Present continuous vs. present simple Choose the correct form of the verb:
- Look! The boy is running (runs/is running) fast.
- She usually walks (walks/is walking) to school.
- Listen! Someone is singing (sings/is singing).
- My father is working (works/is working) in a bank.
- They are having (have/are having) lunch now.
- We go (go/are going) to school every day.
Adjectives
Exercise 1: Opposites․ Write the opposite of these adjectives:
- big – small
- hot – cold
- happy – sad
- old – young
- fast – slow
- long – short
- clean – dity
- easy – hard
- good – bad
- beautiful – ugly
Exercise 2: Complete the sentences ․Fill in the blanks with an appropriate adjective:
- My mother is very bueteful.
- The elephant is a big animal.
- I like to eat tasty food.
- The weather is cold today.
- My new shoes are very nace.
- That is a long story.
- The baby has sad eyes.
- Our classroom is ligth and cozy.
Adverbs
Exercise 1: Form adverbs Change these adjectives to adverbs:
- quick – quickly
- happy – happly
- careful – carefully
- good – well
- slow – slowely
- easy – easily
- loud – loundly
- sad – sadly
Exercise 2: Complete the sentences․ Fill in the blanks with an appropriate adverb:
- She sings beautifully. (beautiful)
- The dog runs fastly. (fast)
- He speaks English well. (good)
- They work hardly. (hard)
- I can draw carefully. (careful)
- The baby sleeps quietly. (quiet)
- We walk slowlu. (slow)
- The children play happly. (happy)
Simple Future
Exercise 1: Will․ Complete the sentences using “will” + verb:
- Tomorrow I will go (go) to school.
- She will vist (visit) her grandmother next weekend.
- They playly (play) football after lunch.
- It rain (rain) tomorrow.
- We will have (have) a party next Friday.
- You will be (be) 10 years old next month.
- He will buy (buy) a new bike soon.
- The teacher will give (give) us homework tomorrow.
Exercise 2: Questions and negatives Change these sentences to questions and negative statements:
- I will help you. Question: Will I halp you? Negative: I will not halp you.
- She is going to visit her grandmother. Question: Is she going to vist her grandmother?
Negative: She is not going to vist her grandmother. - They will play football tomorrow. Question: Will they play football tomorrw Negative: They will not play tomorrw
Past Simple
Exercise 1: Regular verbs ․Write the past simple form of these verbs:
- walk – walked
- play – played
- work – worked
- study – studyed
- talk – talked
- wash – washed
- clean – cleaned
- listen – listened
- look – looked
- want – wanted
Exercise 2: Irregular verbs․ Write the past simple form of these verbs:
- go – want
- see – saw
- eat – ate
- drink – drank
- write – wrote
- read – read
- swim – swam
- come – came
- have – had
- make – madc
Exercise 3: Complete the sentences ․Fill in the blanks with the past simple form of the verbs:
- I want (go) to school yesterday.
- She played (play) with her friends last weekend.
- They watched (watch) a movie last night.
- He ate (eat) pizza for dinner.
- We visited (visit) our grandparents on Sunday.
- The dog sleeped (sleep) all day.
- You wrote (write) a nice story.
- It rained (rain) yesterday.
Exercise 4: Negative sentences ․Change these sentences to negative:
- I went to the park. I did not go the park.
- She played tennis. She did not play tennis.
- They saw a movie. They did not see movie.
- He had breakfast. he did not have brakfast.
- We visited our friends. We did not vist our friends.
Exercise 5: Questions Change these sentences to questions:
- You went to school. Did you go to scool?
- She bought a new dress. Did she buy a new drees?
- They ate pizza. Did they eat pizza?
- He read a book. Did he read a book?
- We had a good time. Did we have a good time?
Իմ կազմած գունային խաղը
1. Տուփում կա 12 սև, 6 կանաչ, և 2 դեղին մատիտներ։
Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ մատիտ պետք է վերցնել, որպեսզի դրանցից գոնե մեկը լինի։
ա) Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ մատիտ պետք է հանել տուփից համոզված լինելու համար, որ դրանցից գոնե մեկը կանաչ է։
12+2=14
14+1=15
բ) Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ մատիտ պետք է հանել տուփից համոզված լինելու համար, որ դրանցից գոնե մեկը դեղին է։
12+6=18
18+1=19
գ) Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ մատիտ պետք է հանել տուփից համոզված լինելու համար, որ դրանցից գոնե մեկը սև է։
6+2=8
8+1=9
դ) Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ մատիտ պետք է հանել տուփից համոզված լինելու համար, որ դրանց մեջ կլինեն բոլոր գույնի մատիտներ։
12+6=18
18+1=19
ե) Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ մատիտ պետք է հանել, որպեսզի նրանցից երկուսը հատկապես լինեն տարբեր գույնի։
12+1=13
զ) Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ մատիտ պետք է հանել, որպեսզի երեքը հատկապես լինեն տարբեր գույնի։
12+6=18
18+1=19
է) Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ մատիտ պետք է հանել, որ ունենանք գոնե երկու միագույն մատիտներ։
3+4=7
Գունային խաղեր
- Տուփում կան 8 կարմիր, 11 կանաչ և 6 դեղին փոքրիկ գնդիկներ։
ա) Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ գնդիկ պետք է հանել տուփից համոզված լինելու համար, որ դրանցից գոնե մեկը կանաչ է։
8+6=14
14+1=15
բ) Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ գնդիկ պետք է հանել տուփից համոզված լինելու համար, որ դրանցից գոնե մեկը դեղին է։
11+8=19
19+1=20
գ) Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ գնդիկ պետք է հանել տուփից համոզված լինելու համար, որ դրանցից գոնե մեկը կարմիր է։
11+6=17
17+1=18
դ) Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ գնդիկ պետք է հանել տուփից համոզված լինելու համար, որ դրանց մեջ կլինեն բոլոր գույնի գնդիկներից ։
11+8=19
19+1=20
ե) Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ գնդիկ պետք է հանել, որպեսզի նրանցից երկուսը հատկապես լինեն տարբեր գույնի,
11+1=12
զ) Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ գնդիկ պետք է հանել, որպեսզի երեքը հատկապես լինեն տարբեր գույնի։
11+8=19
19+1=20
է) Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ գնդիկ պետք է հանել, որ ունենանք գոնե երկու միագույն գնդակներ։
3+4=7
- Արկղում կան 5 կարմիր, 7 կապույտ և 3 կանաչ փոքրիկ գնդիկներ։ Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ գնդիկ պետք է հանել, որպեսզի նրանցից․
ա)երկուսը հատկապես լինեն տարբեր գույնի,
7+1=8
բ)երեքը հատկապես լինեն տարբեր գույնի,
7+5=12
12+1=13
- Տուփում կա 7 կարմիր, 10 կանաչ և 5 կապույտ փոքրիկ գնդիկներ։ Առանց նայելու՝ տուփից ամենաքիչը քանի՞ գնդիկ պետք է վերցնել՝ համոզված լինելու համար, որ վերցրածների մեջ կլինեն բոլոր գույնի գնդիկներից։
10+7=17
17+1=18 - Տուփում կա 6 դեղին, 11 կանաչ, և 8 կարմիր փոքրիկ գնդիկներ։ Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ գնդիկ պետք է վերցնել, որպեսզի դրանցից գոնե մեկը լինի կարմիր։
11+6=17
17+1=18
- Տուփում կա 9 կանաչ, 7 կապույտ և 6 դեղին փոքրիկ գնդիկներ։ Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ գնդիկ պետք է հանել տուփից համոզված լինելու համար, որ գոնե 1 կապույտ գնդիկ է հանվել։
9+6=15
15+1=16 - Տուփում կա 11 կանաչ, 6 սև և 8 կարմիր փոքրիկ գնդիկներ։ Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ գնդիկ պետք է հանել տուփից համոզված լինելու համար, որ գոնե 1 կանաչ գնդիկ է հանվել։
6+8=14
14+1=15 - Տուփում կան 6 սև, 8 կարմիր և 7 կապույտ փոքրիկ գնդիկներ։ Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ գնդիկ պետք է հանել տուփից համոզված լինելու համար, որ գոնե 1 սև գնդիկ է հանվել։
8+7=15
15+1=16
- Տուփում կան 6 սև, 8 կարմիր և 5 դեղին փոքրիկ գնդիկներ։ Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ գնդիկ պետք է հանել տուփից համոզված լինելու համար, որ գոնե 1 կարմիր գնդիկ է հանվել։
6+5=11
11+1=12
- Պարկում կա 2 կանաչ, 4 դեղին և 7 կարմիր գնդիկներ։ Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ գնդիկ պետք է հանել, որպեսզի դրանց մեջ լինեն տարբեր գույնի գնդիկներ։
7+4=11
11+1=12 - Տուփում կա 10 կանաչ, 6 դեղին և 4 կարմիր գնդիկ։ Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ գնդիկ պետք է հանել, որպեսզի դրանցից գոնե մեկը լինի դեղին։
10+4=14
14+1=15
Արկղում կան երեք գույնի գնդիկներ։ Առանց նայելու ամենաքիչը քանի՞ գնդիկ վերցնելով՝ կարելի է համոզված լինել, որ կունենանք գոնե երկու միագույն գնդակներ։
3+1=4
Տնային մայրենի
Նշված բառերում գծիկի փոխարեն ո՞ր երկհնչյուններն են գրվում։ Լրացրո՛ւ և ընդգծի՛ր դրանք։
Ընկույզ, ողջույն, մրջնաբույն, ողկույզ, սույնաշար, բույն, գույն, հույս, փույտաշեն, բույյս, լույս,
հույելի, պույծառ, կապույտ։
Հակոց լեզու 5 գրքից կատարի՛ր նշված առաջադրանքները։
Բառակազմություն
1. Տրված արմատների կրկնությամբ բառեր կազմի՛ր: Բառերի մեջ այդ արմատների գրությանն
ուշադրություն դարձրո՛ւ:
Օրինակ՝
ճըռ — ճռճռալ, ճռճռոց:
Մըռ-մռմռալ, հըռ-հռհռալ, չըռ-չռչռալ, կըռ-գռգռալ, դըռ-դռդռալ:
Նախադասության գլխավոր անդամներ
2. Հարցում արտահայտող բառերի փոխարեն համապատասխան բառեր կամ բառակապակցություններ գրելով՝ նախադասություններ ստացի՛ր:
Ո՞վ ի՞նչ արեց: Ես ծնվեցի լույս աշհարհ եկա։
Ի՞նչը ի՞նչ եղավ: Ժաննան ինձ տեղաշորից գցեց։
Ովքե՞ր ի՞նչեն անում: Հետո մենք լացում ենք։
Ինչե՞րը ի՞նչ են լինում: Լիլին ու Ժաննան ծիծաղում էին։
Ո՞վ ո՞վ է: Թագուհի բոբոդիկը Լիլին է, իսկ Թագավոորը բոբոդիկ Ժաննան է, իսկ ես նորածին եմ։
Ի՞նչը ինչպիսի՞ն է: Նանեն գեղեցիկ է, բայց բոբոդիկն է։
3. Նախադասության մեջ կետերը փոխարինի՛ր մի բառով, որ երևա, թե ո՞ւմ է վերագրվում ընդգծված հատկանիշը (վերագրել – վրան դնել, ավելցնել, տալ, ընծայել):
Միլան նորից մտախոհ նստեց:
Մարիամը բոլորից արագ է վազում:
Նանեն խիստ ուսուցիչ է:
Իմ շունը իմ մոտ ընկերն է:
Լիլին ու Ժաննան կատակասեր ու ժպտերես աղջիկներ են:
4. Ընդգծված բառն ի՞նչ է ցույց տալիս և ի՞նչ հարցի է պատասխանում:
Օրինակ՝
Երկինքն անծայրածիր է: — Երկինքն ինչպիսի՞ն է:
Այգում վարդ բացվեց: — Վարդը ի՞նչ եղավ:
Դու իսկական երեխա ես: — Դու ո՞վ ես:
5. Կետերի փոխարեն մի բառ գրի՛ր, որն ընդգծված բառի հետ պատասխանի ի՞նչ է անում, ի՞նչ է լինում, ո՞վ է, ի՞նչ է, ո՞րն է կամ ինչպիսի՞ն է հարցին:
Օրինակ՝
Գայլը ոռնում է:
Ճռռացողը դռնակն էր:
Այգին դեղին է:
Կակաչը … է:
Ես … եմ:
Մտնողը … է:
Կաթիլը … է:
Ընկերս … է:
Եղանակը … է:
Իմ ծննդավայրը … է:
6. Նախադասության մեջ կետերի փոխարեն գրի՛ր մի բառ, որն ընդգծված հատկանիշը վերագրի առարկային:
Փուչիկը գունավոր …:
Անձրևը հորդ …:
Դուք գեղեցիկ …:
Նա բարի …:
Կինը երիտասարդ …:
Երկինքը մաքուր …:
Ճանապարհորդը շատ հետաքրքրասեր էր:
Մեր տունը արևոտ է:
Առավոտյան թռչնակը նորից երգեց:
Երեխաների սենյակն ընդարձակ էր:
Վարագույրի հետևում թաքնվածը ես էի:
Հեռուներից եկած առաջին արագիլը սա է:
Բարդ նախադասություններ
Մենք արդեն գիտենք, որ, միացնելով երկու պարզ բառ, կարող ենք ստանալ բարդ բառ․ օրինակ՝ հաց+ տուն= հացատուն, գիրք+պահարան= գրապահարան։
Առաջադրանք
Իրար միացրո՛ւ ձախ և աջ սյունակների համաատասխան պարզ բառերը և ստացի՛ր բարդ բառեր։
| թանկ | պետ | թանկարժեք |
| նավ | ուղի | նավապետ |
| ծառ | արժեք | արևածաղիկ |
| արև | ծաղիկ | դեղատուն |
| դեղ | ձի | գետաձի |
| գետ | տուն | ծառուղի |
Մտքով իրար կապված պարզ նախադասություններն էլ կարող են միավորվել մեկ նախադասության մեջ, որը կոչվում է բարդ նախադասություն։
Օրինակ՝
Շունը փորձեց բռնել կատվին։ Կատուն բարձրացավ ձառը։
Շունը փորձեց բռնել կատվին, իսկ կատուն բարձրացավ ձառը։
Սկսեց անձրև տեղալ։ Բոլորը բացեցին անձրևանոցները։
Սկսեց անձրև տեղալ և բոլորը բացեցին անձրևանոցները։
Մեկից ավելի միտք արտահայտող նախադասությունը կոչվում է բարդ նախադասություն։
Երկու պարզ նախադասությունները կարող են իրար կապվել և, ու, իսկ, սակայն, բայց, որ, երբ, թե, եթե, որպեսզի, որովհետև և այլ կապակցող բառերի՝ շաղկապների միջոցով։
Առաջադրանքներ
Կետերի փոխարեն գրի՛ր անհրաժեշտ կապակցող բառը և ստացի՛ր բարդ նախադասություն։
Ես ամենևին էլ չեմ ուզում, որ իմ գիրքը կարդան միայն զվարճության համար։
Իմ սիրտը ցավից ճմլվում է, երբ ես հիշում եմ իմ փոքրիկ բարեկամին։ Ես նրա մասին ուզում եմ պատմել, որ չմոռանամ նրան։ Շատ տխուր բան է, որ բարեկամներին մոռանում են։ Բոլորը չէ, որ բարեկամ ունեն։ Եվ ես վախենում եմ, որ կդառնամ մեծահասակների նման, որովհետև նրանք թվերից բացի ոչնչով չեն հետաքրքրվում։
Աջ և ձախ սյունակներից գտի՛ր իրար հետ մտքով կապվող նախադասությունների զույգեր։ Իսկ, երբ, սակայն, և, թե կապակցող բառերով միավորի՛ր դրանք և ստացի՛ր բարդ նախադասություններ։
| Ապրիլը գարնան ամիս է։ | Մայր արջը որս էր անում։ | Ապրիլը գարնան ամիս է, իսկ հուլիսը ամռան ամիս է։ |
| Տղան շատ ուրախացավ։ | Բոլորըշտապեցին իրենց այգիները խնամելու։ | Տղան շատ ուրախացավ, երբ նա տեսավ դեպի իրեն եկող ընկերոջը։ |
| Բացվեց գարնան առավոտը։ | Հուլիսը ամռան ամիս է։ | Բացվեց գարնան առավոտը, և բոլորը շտապեցին իրենց այգիները խնամելու։ |
| Մարդիկ անհամբեր սպասում էին։ | Ե՞րբ է գալու դահլիճ մտնելու իրենց հերթը։ | Մարդիկ անհամբեր սպասում էին, թե ե՞րբ է գալու դահլիճ մտնելու իրենց հերթը։ |
| Քոթոթները խաղում էին բացատում։ | Նա տեսավ դեպի իրեն եկող ընկերոջը։ | Քոթոթները խաղում էին բացատում, իսկ մայր արջը որս էր անում։ |